Dolu Nedir ve Nasıl Oluşur?


Dolu fırtınalarda oluşabilen özel bir yağış türüdür. Çapı 5 mm’den büyük olan buz parçalarına dolu diyoruz. Özellikle geçen sene 27 Temmuz’da İstanbul’u etkileyen süper hücrenin yol açtığı doludan sonra daha çok merak edilmeye başlandı. 27 Temmuz fırtınasından önce bana dolu yağar mı sorusu geldiğini hatırlamıyorum ama artık her fırsatta geliyor. 🙂

Dolunun oluşması için atmosferde kuvvetli yükselici hava hareketleri olması gerekmektedir. Bu hava hareketi de fırtına bulutlarında meydana gelir. Fırtına bulutlarını dikey olarak ikiye böldüğümüzü düşünelim.

Bir fırtına bulutunun temel yapısı bu şekildedir. Solda yükselen hava(updraft) sağda ise alçalan hava (downdraft) bulunur. Bunların yeri değişebilir önemli değil. Hava hızla yükselmeye başlar, yükselen hava iyice yükselip 0°C altındaki sıcaklıklara ulaştığı zaman donmaya başlar. Oluşan küçük buz parçacıkları bulutun içinde bir sağa bir sola hareket ederek iyice büyürler. En sonunda yeterli büyüklüğe ulaştıkları zaman yer çekimine yenik düşerek yeryüzüne düşerler.

Kuvvetli updraft ise kuvvetli kararsızlık durumunda gerçekleşebiliyor. (Kararsızlık nedir bilmeyenleri buraya alalım.) O yüzden dolu yağışı için her zaman kararsızlığa bakıyoruz. 0°C seviyesinin nerede olduğu da önemli ama bunlarla kafanızı karıştırmayayım. 🙂 Yükselici hava hareketlerini trof, cephe, konverjans yada jet rüzgarları arttırabiliyor. Kararsızlığı arttıran en önemli iki etmen ise nem ve sıcaklık.

Son olarak ise 24 Temmuz gibi İstanbul’da kuvvetli kararsızlığı gösteren koşullar var. Eğer değişim olmazsa gerçekten kuvvetli fırtınalar görebiliriz, dolu da olabilir ama biraz daha beklemek gerekiyor. Atmosferin üst seviyelerindeki bir alçak basınç sayesinde bu kadar ciddi kararsızlık değerleri oluşuyor. O alçak basıncın nerede konumlanacağı önemli. O yüzden daha net bir şey yok. Son güne kadar beklememiz lazım.

Reklamlar

Bir Cevap Yazın

Please log in using one of these methods to post your comment:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google fotoğrafı

Google hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s