Kış Ayları Gittikçe Soğuyor Mu?


Kutup bölgesi etrafında dönen rüzgarlar yavaşladığı zaman kutuptaki soğuk havanın serbest kaldığı ve Kuzey yarımkürenin bazı yerlerinde normalden soğuk havalara yol açtığı bilinmekte. Yeni bir çalışma bu durumun son 40 yıldır daha çok olduğunu gösterdi. Avrupa ve Rusya’da yaşanan aşırı soğukların bununla bağlantılı olduğunu ortaya çıkardı.

Aşırı soğuk kışlar daha mı yaygın olacak?
Credit: © petrrunjela / Fotolia

Kuzey Avrasya’da kışların soğuma trendi göstermesinin nedeninin stratosferdeki rüzgarların değişiminin olduğunu gösteren ilk çalışma bu. Ancak hala bir araştırma konusu olmakla beraber iklim değişikliğinin kutup bölgelerinde yarattığı değişimi gösteren ve bunun dünyayı nasıl etkileyebileceğine dair iyi bir örnek. İklim değişiyor diye ısınacağız diye bir kesinlik yok, soğuyabiliriz de.

Normalde kış aylarında soğuk hava kutup bölgesinde kilometrelerce yüksekte esen rüzgarlar tarafından kilitlenip kalır. Bu rüzgarlara polar vortex yada kutbi girdap denir. (Polar Vortex’i bilmeyenler buradan bakabilir.) Bu rüzgarlar yavaşladığı zaman aşırı soğuk havalar aşağı enlemlere iner. (Rusya, Avrupa gibi.) Bunun son yıllarda daha çok olduğunu görmüşler. 1990’dan beri yaşanan çoğu soğumanın altında yatan neden de budur.

Sıcak Kutup, Soğuk Kıtalar

Küresel ısınmanın aksine Kuzeydoğu ABD, Avrupa ve özellikle Asya’da çok soğuk kışlar gördük. Hatta Batı Sibirya’da kışlar her geçen sene daha da soğuk geçiyor. İşin ilginç tarafı ise kutuplar çok hızlı bir şekilde ısınıyor. Bu iki durum birbiriyle bağlantılı. Kuzey denizindeki deniz buzu eridikçe, üstü kapanmamış olan okyanus atmosfere sıcak hava yolluyor. Bu sıcak hava 30 kilometre yukarıdaki Polar Vortex’i(üst seviyedeki rüzgar döngüsünü) bozuyor ve soğuk havalar orta enlemlere rahatça inebiliyor. Bu gözlemler ise sonradan bir kaç bilgisayar simülasyonu ile doğrulandı.

“Bulduklarımız sadece polar vortex ve kış şartları arasındaki ilişkiyi değil, aynı zamanda Rusya ve İskandinavya gibi soğuma trendinde olan bölgelerin ne kadarının Polar Vortex’le bağımlı olduğunu söylüyor, bu sayı oldukça fazla.” diyor Judah Cohen( Massachusetts Teknoloji Enstitüsü/AER.) İklim değişikliği ile beraber ekstrem hava olaylarında artış var ve bu çalışmayla beraber bu hava olaylarının arasında soğuk hava dalgalarının da olduğu gösteriyor bu çalışma. Bu etki Avrupa ve Asya’da Amerika’ya göre daha fazla.

Küresel ısınmanın hava sirkülasyonlarını nasıl etkilediğini anlamamız çok önemli. Jet akımlarındaki değişimler toplumun alışmasını gerektirecek çok daha ani ve şaşırtıcı hava olaylarına yol açabilir. Tabi ki belirsizlikler çok fazla ama küresel ısınmanın yol açtığı en açık risk hava sirkülasyonlarını bozarak felaketlere yol açması.

Kaynak: https://www.sciencedaily.com/releases/2017/09/170922094027.htm

Reklamlar

Kış Ayları Gittikçe Soğuyor Mu?” üzerine 2 düşünce

  1. Geri bildirim: Daha Sert Kış Koşulları Yaygın Olacak

  2. Geri bildirim: Kış Ayları Gittikçe Soğuyor Mu? - Habergaraj.com

Bir Cevap Yazın

Please log in using one of these methods to post your comment:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google fotoğrafı

Google hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s